"Aslında hiçbir şey yasa dışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu."

 Artık Saray şirketlere el koyabilecek!

14 Ekim tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan Sanayileşme İcra Komitesi’nin, risk gördüğü takdirde, ülke için kritik öneme sahip şirketlere, ulusal güvenlik gerekçesiyle el koyabileceği ortaya çıktı.

TARTIŞILAN MADDE

Başkanlığını AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yapacağı Komite’nin görev ve yetkileri de sıralandığı kararnamede, Komite’nin görev ve yetkilerinin sıralandığı 4. Madde’nin e bendinde şu ifadelere yer verildi:

“Ülke için kritik öneme sahip şirketlerin ortaklık yapılarında, yurtiçi üretimin sürekliliğini ve ulusal güvenliği riske atabilecek değişikliklere ilişkin yapılacak işlemler konusunda karar almak.”

'DEVLET RİSKLİ GÖRDÜĞÜ ŞİRKETLERE EL KOYABİLİR'

Kararnamedeki bu maddeyi değerlendiren Başkent Üniversitesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Uğur Emek, özetle şunları söyledi:

“Bu kararnameyle devlet riskli gördüğü şirkete el koyabilir, bana sat diyebilir. Kararnamenin ideal bir biçimde uygulandığını varsaydığımızda, bu amaç çerçevesinde yerli üretimdeki bir faaliyette bir şey yapmaması gerekiyor. Ancak yabancı ortaklık söz konusu olduğunda devreye girmesi gerekiyor. Risk gördüklerinde de bir karar alınması öngörülmüş. Bu kararda ‘Yabancı ortağı sokma’ diyebilirler. Şirket satmakta ısrar ettiğinde, ‘Varlık Fonu’na alıyorum’ diyebilirler.”

DÜNYADA ÖRNEKLERİ VAR

Emek özetle şu değerlendirmeleri yaptı:

“Burada cümleden anlaşılıyor ki, şirket normal faaliyetini sürdürürken bir müdahale öngörülmüyor. Ancak ortaklık yapısında bir değişiklik yapmaya kalktığımda devreye girilecek. İzlemeye alacaklar ve bir karar verilecek. Yapabilirsin ya da yapamazsın diyecekler.

Bunun örnekleri var. ABD'de uygulanıyor, özellikle Çin'e karşı, ABD böyle bir önlem aldı. Çinlilerin doğrudan yabancı sermaye girişine izin vermiyorlar Amerika'da. Kararname bu niyetle hazırlanmış gibi duruyor.

Dünyada bir trend var. Ticaret savaşlarının başlamasına neden olan Çin'in sanayileşme politikası var. Çin Devleti, kendi şirketlerine, yabancı şirketleri satın alsın diye, para veriyor. “Gidin satın alın ve ordaki teknolojiyi bana getirin” diyor.

Mesela Çinli Midea Group, dünyanın en büyük sanayi robotu üreticisi Alman Kuka’yı satın aldı, Almanya ayağa kalktı. Bizimkilerin de bu kararnameyle bir yetkilendirmesi olmuş. Yani risk görülen şirketleri yabancı bir şirket almaya kalktığında bunu izleyelim diye bir karar alınmış.”