Erdoğan'ın Çin dertleri: Aşı ve Uygurlar...

Türkiye Çin’in Uygulara ağır baskılarına ses çıkarmıyor. Alman Profesör Susanne Schröder’e göre dış politikada yalnızlaşan AKP hükümetinin bu sükunetinde, Çin’den siyasi ve ekonomik beklentileri belirleyici rol oynuyor.

Çin'in baskı politikalarına ve insan hakları ihlallerine en çok Batılı ülkeler tepki gösteriyor. Geçmişte Uygurlara sahip çıkan Türkiye ve diğer Müslüman ülkeler ise Pekin yönetimine karşı sesini yükseltmekten kaçınıyor. Frankfurt Küresel İslam Araştırmaları Merkezi (FFGI) Direktörü Prof. Dr. Susanne Schröder'e göre Müslüman ülkelerin bu tavrının gerisinde, ekonomik hesaplar ve çıkarlar yatıyor.

Türkiye Çin’in Uygurlara baskısına neden sessiz kalıyor?

Türkiye'nin COVID-19 aşısı için Çin'e güvenmesi, milliyetçi ve İslamcı çevrelerde Ankara'nın karşılığında Uygur meselesinde taviz verebileceği endişesini uyandırdı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir COVID-19 aşısı karşılığında Çin ile Uygur muhaliflerinin iadesi konusunda pazarlık yapmakla suçlanıyor - bu, siyasi ve ekonomik gerekçelerin Çin aşısına gitme kararını etkilediği yönündeki eleştirilerin yanı sıra. Suçlamalar, Çin'in Aralık ayı sonlarında 2017 ikili iade anlaşmasını onaylamasıyla aynı zamana denk gelen ilk aşı grubunun teslimatındaki gecikmelerden kaynaklandı . Şu anda tatilde olan Türk parlamentosunun Şubat ayında davayı izleyeceği bildiriliyor.

Muhalefet milletvekilleri aşının ertelenmesi ile iade anlaşmasının onaylanması arasında bir bağlantı kurdular ve bazıları Ankara'nın aşı karşılığında belli Uygurları iade etmesi yönünde baskı altında olduğu suçlamasında bulundu. Uygurların Türkiye ile etnik, dilsel ve dini bağları var ve bunların yaklaşık 23.000'inin sığındığı tahmin ediliyor.

Ankara , aşamalı aşılamanın 11 Aralık'ta başlayacağını açıklamıştı , ancak aşı planlandığı gibi teslim edilmedi. İlk sevkiyat geldi iade anlaşmasının üzerinde tartışmalara akın az üç erteleme, sonra 30 Aralık. Uygur diasporası , Türk parlamentosunun anlaşmayı onaylamasına karşı sesli bir kampanya başlatarak çeşitli siyasi çevrelerden destek aldı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu , aşı ile Uygurlar arasında herhangi bir bağlantı olduğunu reddederek, Ankara'nın şimdiye kadar Çin'in iade taleplerini reddettiğini ve anlaşmanın Türkiye'nin “Uygurları Çin'e teslim edeceği” anlamına gelmediğini vurguladı.